Skip to content

2014

ភាគរយ​សិស្សប្រឡងជាប់បាក់ឌុប ៣៥ឆ្នាំ (1979-1980 ដល់ 2013-2014)

ឆ្នាំ​នេះជាសញ្ញាពិសេស ទាំងការ​រៀបចំការប្រឡង រហូតដល់លទ្ធផល ចាប់តាំងពី​ជាង១០ឆ្នាំ​ហើយ​ដែលខ្ញុំបន្តការតាមដាន​អំពីការសិក្សានៅវិទ្យាល័យ និង​ពិសេសការប្រឡងបាក់ឌុបរាល់​ឆ្នាំ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ឆ្នាំនេះ​ក្រៅពី​ការប្រែប្រួល​ខាង​លើ ការផ្តល់ព័ត៌មាន ការឆ្លើយនឹង​សំនួរ​របស់​ក្រួសួងអប់រំ​ក៏​ហាក់បន្ទន់ និងផ្តល់ភាព​ងាយស្រួលច្រើនដែរ។

ថ្មីៗនេះ​ក្រសួង​ក៏បាន​ចេញនូវក្រាបភាគរយ​សិស្សជាប់ក្នុងរយៈពេល ៣៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា ១៩៧៩​ – ១៩៨០ ដល់ឆ្នាំសិក្សាឆ្នាំនេះ ត្រឹមការ​ប្រឡងលើកទីមួយ ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ខុសគ្នា​នៃលទ្ធផល។

ខ្ញុំចាំបានថា នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០១ – ២០០២ ជា​ឆ្នាំប្រឡងបាក់ឌុបដំបូងនៃកម្មវិធី​សិក្សាថ្មី​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធនិទ្ទេស​ពី A ដល់ F (A: ល្អប្រសើរ, B: ល្អណាស់, C: ល្អ, D: ល្អបង្គួ, E: មធ្យម, F: ធ្លាក់) ហើយ​សាកលវិទ្យាល័យ​រដ្ឋ​ប្រើប្រាស់និទ្ទេសនេះ​ ដើម្បីកំណត់លទ្ធផល​អាហារូបករណ៍​ ហើយក៏លែងមាន​ការប្រឡងចូល​ភាគច្រើនខុស​ពីឆ្នាំមុននោះ​ផងដែរ។

ពេលនោះ មានតែសិស្ស ៣៩,៨៣%ទេ ដែលបានជាប់ ជាមួយនឹងសិស្សនិទ្ទេស A មាន ៣នាក់ និទ្ទេស B មាន ២៧ឬ២៨នាក់ និងនិទ្ទេស C ប្រហែល​ជាង ៥០០នាក់។

ក្រោយ​មក​ បើខ្ញុំចាំមិនខុសទេ នៅឆ្នាំ២០១០ ជាឆ្នាំចាប់អោយ​មានការ​បែងចែក​សិស្សរៀន​ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងថ្នាក់សង្គម នៅថ្នាក់ទី១០ ហើយ​ប្រព័ន្ធ​ប្រឡង​តាមជំនាញ​ក៏​ចាប់ផ្តើម​សម្រាប់​ជំនាន់នោះ។

នៅឆ្នាំនេះ (២០១៤) មាន​ការប្រែប្រួលធំមួយ ដែលគួរ​អោយ​ចាប់អារម្មណ៍ ​គឺការពង្រឹង​របៀប វិន័យ និងការបំបាត់អំពើ​ពុក​រលួយ​ពេលប្រឡង ដែលជាបញ្ហា​ធំមួយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​នៅកម្ពុជា។

ឥឡូវ យើង​ក្រលែកមើល​លទ្ធផលទាំង ៣៥ឆ្នាំនេះទៅមើល៍​ ថាតើប្រែប្រួលខ្លាំងប៉ុណ្ណា៖

ឯកសារនេះ​ផ្តល់ដោយ​ក្រសួង​អប់រំ លើហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ
ឯកសារនេះ​ផ្តល់ដោយ​ក្រសួង​អប់រំ លើហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ

BACII 2014 – Cambodia – All Results by MoEYS

Here is the brief overview of the result of high school exam this year in Cambodia for all 24 cities/provinces.

Remark: The result are from MOEYS of Cambodia’s facebook page. The original links of MOEYES’s facebook post attached at the end of the article. (Updated 31/08, 1AM)

 

Phnom Penh

http://goo.gl/sjqXCn

highschool-2014-phnompenh-1
Kandal

http://goo.gl/afSxBZ
highschool-2014-kandal-1

Kratie

http://goo.gl/PFNWgk
HighSchool-2014-Kratie

Prey Veng

http://goo.gl/Y1YbC2
HighSchool-2014-PreyVeng

Oudor Meanchey

http://goo.gl/9hpT78

HighSchool-2014-oudormeanchey
Kampong Speu

http://goo.gl/V79CZG

HighSchool-2014-KampongSpeu
Battambang

http://goo.gl/wuVsmw

HighSchool-2014-Battambang
Preah Sihanouk

http://goo.gl/S4NMxU

HighSchool-2014-Sihanouk

Preah Vihea

http://goo.gl/Z2qcrV

HighSchool-2014-PreahVihea
Kampong Thom

http://goo.gl/sMrHS7

HighSchool-2014-KampongThom
Svay Rieng

http://goo.gl/Kl5h7R

HighSchool-2014-SvayRieng
Ratanakiri

http://goo.gl/rSQzkb

HighSchool-2014-Ratanakiri
Mondulkiri

http://goo.gl/eTPdgG

HighSchool-2014-Mondulkiri
Pursat

http://goo.gl/8VN5Ma

HighSchool-2014-Pursat
Siem Reap

http://goo.gl/cR96Zr

HighSchool-2014-SiemReap
Kep

http://goo.gl/gyokql

HighSchool-2014-Kep
Kampong Cham

http://goo.gl/dusmmV

HighSchool-2014-KampongCham
Kampong Chhnang

http://goo.gl/mzd9y5

HighSchool-2014-KampongChhnang
Koh Kong

http://goo.gl/3FoF7h

HighSchool-2014-KohKong
Takeo

http://goo.gl/brzHJv

HighSchool-2014-Takeo
Pailin

http://goo.gl/JXfwO4

HighSchool-2014-Pailin
Kampot

http://goo.gl/h8RkL8

HighSchool-2014-Kampot
Steng Trieng

http://goo.gl/5mMGfT

HighSchool-2014-StengTrieng
Banteay Meanchey

http://goo.gl/STbZyw

HighSchool-2014-BanteayMeanchey

 

The re-exam for those failed will be on 13th October, good luck.

(Updated 31/08, 1AM): Here are the original links from Ministry of Education:

BACII 2014, 25.72% Passed – 11 students in Grade A, 289 in Grade B

Quick result from Education Minister, there are 25.72% passed the high school exam which is 23126 students among 89937 candidates with grade A of 11 students and grade B has 289 students, Grade C has 800, D has 1832 and E has 20000 according to Sabay News (Updated).

Among grade A, there are 3 students in Phnom Penh and the rest from different provinces.

Congratulations!

រដ្ឋមន្ត្រី ​​ក្រសួង​អប់រំ​ យុវជន និង​កីឡា ឯកឧត្ដម ហង់ ជួនណារ៉ុន បាន​​​​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាស​​​​តាម​ទូរទស្សន៍​​​​​ឯកជន​មួយ​ថា​ សិស្ស​ជាប់​និទ្ទេស​ A ទូទាំង​ប្រទេស​មាន ១១ នាក់។ ចំណោម​ ១១​នាក់ នេះ​មាន​ ៣​នាក់​នៅ​ភ្នំពេញ ក្រៅ​​ពី​នោះ​​នៅ​ខេត្ត​និង​ក្រុង​ផ្សេង​ៗ​។ រី​ឯ​និទ្ទេស B សរុប​​មាន​​២៨៩​នាក់។ C ៨០០​ នាក់ D ១៨៣២​​នាក់ និង E ​មាន ២០ ០០០ នេះ​បើតាម​វេបសាយសប្បាយ។ រីឯ​បរិមាណ​អ្នក​ជាប់​សរុប​មាន ២៥,៧២​% ដែលមាន​សិស្ស ២៣១២៦នាក់ នៃ​ចំនួន​បេក្ខជន​សរុប​​ជិត ៩ម៉ឺននាក់​។

សូមអបអរសាទរ!

856-high-school-exam-2014

 

Update:

BACII 2014: Overall comments from Teachers – Mostly Failed

There are some comments from teachers on their facebook who did the correction for high school exam this year.

Overall comment from their corrections:

  • Maths: The correction found score only between 0-55
  • Biology: Among 700 students, only 30 students passed from his correction
  • Physics: 70% of students did wrong in Physics
  • Chemistry: Among 4 packs of papers, only 4 students passed. Mostly students got score between 0 to 10

 

Thanks CamboMaths for Sharing

​​រដ្ឋមន្ត្រី​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​​៖​ ​​យើង​​​​ចង់​​​​ផ្លាស់​​ប្តូរ​​​ឥរិ​យា​បថ​ ​សិស្សានុ​សិស្ស​

មួយ​ឃ្លារបស់រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហង់ ជូនណារ៉ុន ពិតជាមានន័យ៖

​​ខ្ញុំ​​​​ចង់​​​ជំ​រា​​​ប​​​​​ថា​​ ​​អ្វី​​​​ដែល​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​ ​​កំពុង​​​​ធ្វើ​​​​នៅ​​​​ក្នុង​​​​ក្រប​​ខណ្ឌ​​ ​​កំណែ​​​​ទម្រង់​​​​នេះ​​ ​​គឺ​​​​យើង​​​​ចង់​​​​ផ្លាស់​​ប្តូរ​​ ​ឥរិ​យា​បថ​ ​សិស្សានុ​សិស្ស​​ ​​ពី​​​​ការ​​​​លួច​​​​ចម្លង​​ ​​មក​​​​ជា​​​​ការ​​​​គិត​​ពិចារណា​​ ​​ប្រឹងប្រែង​​​​សរសេរ​​​​ចម្លើយ​​​​ដោយខ្លួនឯង​​ ​​នៅ​​​​លើ​​​​ក្រដាស​​​​វិញ្ញាសា​​​។​ ​​ដូច្នេះ​​​​ខ្ញុំ​​​​សូម​​​​ផ្ញើ​​​​សារ​​​​ទៅ​​​​ពួកគេ​​ ​​ដោយ​​​​លើកទឹកចិត្ត​​​​អោយ​​​​ពួកគេ​​​​ខិតខំ​​​​និង​​​​ប្រឹងប្រែង​​​​ពិចារណា​​​​សរសេរ​​​​ចម្លើយ​​​​ដោយខ្លួនឯង​​ ​​ទោះ​​​​តិច​​​​ក្តី​​ ​​ច្រើន​​​​ក្តី​​ ​​នោះ​​​​ពួក​​​​គេ​​​​នឹង​​​​ទទួល​​​​បាន​​​​លទ្ធផល​​​​ល្អ​​​​ប្រសើរ​​​​ជាង​​​​ការ​​​​លួច​​​​ចម្លង​។

Minister-2014-quote

ក្នុងនាម វេបសាយ សិក្សា (Seuksa) ខ្ញុំសូមគាំទ្រ និងសូម​អោយមាន​ការអនុវត្តបាន​ត្រឹមត្រូវបំផុត។

អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ដឹងពី បាក់ឌុប ឆ្នាំ២០១៤ នេះ

​​ដូច​​​​អ្វី​​​​ដែល​​​​ខ្ញុំ​​​​ធ្លាប់​​​​បាន​​​​បញ្ចេញ​​យោបល់​​​​នៅ​​​​ក្នុង​​​​អត្ថបទ​​​​មុន​​ ​​ឆ្នាំ​​​​ប្រ​​លង​​​​ឆ្នាំនេះ​​ ​​ជា​​​​ចំ​​នុច​​ដ៏​​​​​រ​​​សើ​​​ប​​​​​របស់​​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​​។​ ​​គិត​​​​ចាប់តាំង​​​​ពី​​ដើម​​​​ឆ្នាំ​​​​មក​​ ​​មាន​​​​កំណែ​​​​ទម្រង់​​​​បែប​​បទ​​​​ប្រ​​ឡង​​​​ជាច្រើន​​ ​​ពិសេស​​​​សង្កត់​​ធ្ងន់​​​​លើ​​​​ភាព​​​​មិន​​​​ប្រក្រតី​​​​ក្នុង​​​​ពេល​​​​ប្រ​​ឡង​​ ​​ការ​​​​បង្កើន​​​​ប្រាក់​​ឧបត្ថម្ភ​​​​ដល់​​​​គ្រូ​​​​ដែល​​​​ចូល​​​​រួម​​ការ​​​​ប្រ​​លង​​ ​​ការ​​​​រឹត​​​​បន្តឹង​​​​ច្បាប់​​​​បញ្ញត្តិ​​ ​​និង​​​​កា​​​​រដាក់​​វិ​​ន័យ​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ចំពោះ​​​​ការ​​ប្រ​​ព្រឹត្តិ​​​​ខុសច្បាប់​​​​ជាដើម​​​។​

ទិដ្ឋភាពទូទៅឆ្នាំនេះ

ការ​ប្រលង​បាក់​​​ឌុប​ទូទាំង​ប្រទេស​ឆ្នាំនេះនឹង​​ធ្វើ​​នៅ​ថ្ងៃ ​ទី​​៤​​និង​ទី​៥ សីហា​ ដែល​​​មាន​​​​បេក្ខជន​​​​ប្រ​​លង​​​​សរុប​​​​ចំនួន​​ ​៩​​៣​ ​៤​​៥​​៧​​​នាក់​​ ​​និង​​​​មាន​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រឡង​​​​ចំនួន​​ ​១​​៥​​៤​​​មណ្ឌល​​ ​​ចែក​​ចេញ​​ជា​​ ​៣​ ​៧​​៧​​៩​​​បន្ទប់​​ ​​នៅ​​​​រាជធានី​​ ​​ខេត្ត​​​​ទូទាំង​​​​ប្រទេស​​ ​​នៃ​​​​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​​​។​ ហើយ​​​ការ​​ប្រកាស​​​​លទ្ធផល​​​​នៅ​​​​តាម​​​​មណ្ឌល​​​​នី​​​​មួយ​​​ៗ​ ​​នឹង​​​​ប្រ​​ព្រឹត្តិ​​​​ទៅ​​​​នៅ​​​​រសៀល​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​ ​២​​៩​ ​​ខែ​​​​សីហា​​ ​​សម្រាប់​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រ​​លង​​​​នៅ​​​​រាជធានី​​​​ភ្នំពេញ​​ ​​និង​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​​៣​​០​ ​​ខែ​​​​សីហា​​ ​​សម្រាប់​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រឡង​​​​នៅ​​​​ខេត្ត​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ទៀត​។ [Ref]

​​ថ្នាក់​​​​ទី​​​១​​២​ ​​ចាប់តាំង​​​​ពី​​​​ឆ្នាំ​​ ​២​​០​​១​​០​​​មក​​ ​​ត្រូវ​​​​បាន​​​​បែក​​ចែក​​​​ការសិក្សា​​ ​​និង​​​​ការ​​​​ប្រ​​លង​​​​ជា​​​​ពី​​​រ​​ក្រុម​​​​ផ្សេង​​គ្នា​​​​មាន​​​​ដូចជា​​​៖​

  • ​​ផ្នែក​​ ​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​៖​ ​​ពាក់ព័ន្ធ​​​​នឹង​​​​រូប​មន្ត​ ​​ឬ​​​​គុន​​​​គូ​​​រលេ​​​ខ​​ ​​មាន​​​​ដូចជា​​ ​​មុខវិជ្ជា​​ ​​គីមី​​ ​​ជីវៈ​​ ​​រូប​​ ​​ភាសា​​ខ្មែរ​​ គណិត ​​ភាសា​​បរទេស​​ ​​និង​​ ​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ (​​មុខវិជ្ជា​​​​ជម្រើស​​​​ដែល​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​បាន​​)
  • ​​ផ្នែក​​ ​​សង្គម​​​៖​ ​​សម្បូរ​​​​ដោយ​​​​មុខវិជ្ជា​​​​មេ​​រៀន​​ ​​និង​​ ​ទ្រឹស្ដី​ ​​មាន​​​​ដូចជា​​ គណិត ​​ភូមិ​​​​វិទ្យា​​ ​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ ​​អក្សរ​​សាស្ត្រ​​​​ខ្មែរ​​ ​​សីលធម៌​​ ​​ភាសា​​បរទេស​​ ​​និង​​ ​​រូប​​វិទ្យា​​ (​​មុខវិជ្ជា​​​​ជម្រើស​​​​ដោយ​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​បាន​​)

​​បើ​​​​តាម​​​​ប្រព័ន្ធ​​​​ផ្សព្វផ្សាយ​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​បាន​​​​អោយ​​​​ដឹង​​​​ថា​​ ​​សិស្ស​​​​ថ្នាក់​​​​ទី​​​១​​២​​​ឆ្នាំនេះ​​​​ភាគច្រើន​​ ​​បាន​​​​ជ្រើសរើស​​​​យក​​​​ផ្នែក​​ ​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​។​

​​សិស្ស​​​​ឆ្នាំនេះ​​ ​​ត្រូវ​​​​មាន​​​​ពិន្ទុ​​​​ប្រ​​លង​​​​ឆមាស​​​​ទាំងពីរ​​ ​​យ៉ាងហោចណាស់​​ ​២​​៥​% ​​ដើម្បី​​​​មាន​​​​សិទ្ធិ​​​​អាច​​​​ចូលរួម​​​​ប្រ​​លង​​​​បាក់​​ឌុប​​​​ថ្នាក់​​​​ជាតិ​​​​បាន​​ ​​ហើយ​​​​ពិន្ទុ​​​​នោះ​​​​មិន​​​​ត្រូវ​​​​បាន​​​​យកមក​​​​បូក​​​​ជាមួយ​​​​ពិន្ទុ​​​​ពេល​​​​ប្រឡង​​​​ថ្នាក់​​​​ជាតិ​​​​ឡើយ​​​។​ ​​នេះ​​​​ជា​​​​លក្ខខណ្ឌ​​​​មួយ​​​​ដែល​​​​មិន​​ធ្លាប់​​​​មាន​​​​ពីមុន​​​​មក​​​​ទេ​​ ​​ក្នុង​​​​រវាង​​​​ជាង​​​​មួយ​​​​ទស​​​វត្ស​​​សម្រាប់​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​​ទុតិយ​​​ភូមិ​​​​កន្លងមក​​​។​

​​លើស​​​​ពី​​​​នេះ​​​​ទៀត​​ ​​តាម​​​​លទ្ធផល​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​នៅ​​​​ក្រសួង​​ ​​សិស្ស​​​​ផ្នែក​​​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​​ត្រូវ​​​​ប្រ​​លង​​​​បន្ថែម​​​​មុខវិជ្ជា​​​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ ​​ឯ​​​​សិស្ស​​​​ផ្នែក​​​​សង្គម​​​​ថែម​​​​រូប​​វិទ្យា​​ ​​មុន​​​​វិជ្ជា​​​​បន្ថែម​​​​នេះ​​​​គឺ​​​​សម្រេច​​​​ថែម​​​​តែ​​​​ប្រហែលជា​​​​ង​​​១​​​ខែ​​​​កន្លះ​​​​មុន​​​​ប្រឡង​​​​ប៉ុណ្ណោះ​​ ​​គឺ​​​​កាលពី​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​​២​​០​​​មិថុនា​​​​ថ្មី​​​ៗ​​​នេះ​​​។​

​​ចំណែក​​ខាង​​​​ការ​​​​គ្រប់គ្រង​​​​វិញ​​ ​​អង្គភាព​​​​ប្រឆាំង​​​​អំពើពុករលួយ​​​​របស់​​​​រដ្ឋ​​​​នឹង​​​​ទទួល​​ខុសត្រូវ​​ ​​តាមដាន​​ ​​និង​​​​អនុវត្ត​​​​រាល់​​​​អំពើពុករលួយ​​​​ក្នុង​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​ ​​ហើយ​​​​ថ្មី​​​ៗ​​​នេះ​​​​ដែរ​​ ​​ក៏មាន​​​​ការ​​ប្រកាស​​​​អោយ​​​​ដឹង​​ ​​ឬ​​​រម្លឹក​​​ពី​​​​បទ​បញ្ញត្តិ​​​មួយ​​​​អំពី​​​​ការប្រើប្រាស់​​ ​​ឬ​​​​យកមក​​​​តាម​​​​ខ្លួន​​​​នូវ​​​​ទូរស័ព្ទ​​​​ទំនើប​​ ​​គឺ​​​​បេក្ខជន​​​​នឹង​​​​ត្រូវ​​​​បញ្ឈប់​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​ ​​និង​​​​​កំណត់​​​​ថា​​​​ធ្លាក់​​​​តែ​​ម្តង​​​។​ ​​ហើយក៏​​​​មាន​​​​ការចូលរួម​​​​ពី​​​​ក្រុម​​​​អង្កេត​​​​ការ​​​​ពី​​សង្គម​​​​ស៊ីវិល​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ផង​​​​ដែរ​​​។​

bacII-highschool-exam-cambodia-edu-ministry-warning

មើលទៅ​វាមិនខុសពីពាក្សដែលគេថា៖ “អ្នកចេះ​បានជាប់” នោះទេ

សូមប្អូនសិស្សានុសិស្សទាំងអស់ ត្រៀមខ្លួន​អោយបានល្អ និងជៀសវៀងការប្រព្រឹត្តិខុសច្បាប់​អោយខានតែបាន។

ទស្សនៈខ្ញុំ

បើក្រឡែក​មើល​ពីការអប់រំ​ទូទៅ​នៅ​ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវការ​ទាំងកំណែ​ទម្រង់ និងពង្រឹងការអនុវត្ត រួមទាំងការ​យកចិត្ត​ទុកដាក់ផ្សេងទៀត​ចំពោះជីវភាពគ្រូបង្រៀនជាទូទៅ ដែល​ជាចំនុចគ្រឹះ​នៃការផ្លាស់ប្តូរ​ដ៏​ពិតប្រាកដសម្រាប់ជាតិ។

ខ្ញុំនឹង​បន្តតាមដាន​មើល៍​ថាតើការប្រឡងឆ្នាំនេះ​ត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណា? បើទោះ​ជាការផ្លាស់ប្តូរខាងលើនេះ លឿនឬទាន់ហន់ជ្រុល​មែន តែវាក៏ជាចំនុចដែល​យើងអាចមើលឃើញភ្លាមៗ​ថា​តើក្រសួង​អប់រំ​មានឆន្ទះ អនុវត្តកម្រិតណាដែរ?

យើងទាំងអស់គ្នា ដើម្បីការអប់រំ
ការអប់រំ ដើម្បីយើងទាំងអស់គ្នា

ការ​លួច​ចម្លង​​ដែល​កំពុង​ចាក់ឫស​ក្នុង​សង្គមខ្មែរ​ គឺ​ជា​សត្រូវ​នៃ​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត

សូម​លើក​យក​អត្ថបទ​ទាំង​ស្រុង​របស់ RFI អំពីទស្សនៈនៃការលួច​ចម្លង ទោះ​ក្នុងការប្រលង ឬអាជីវកម្ម ទុក​ជា​ការពិចារណា​ទាំងអស់​គ្នា ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ទាំង​ស្រុង​ដូចតទៅ៖

នៅ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ពេលណា​​ដែល​ការ​ប្រឡង​ធំៗ ដូចជា ការ​ប្រឡង​បាក់ឌុប ឬ​ប្រឡង​ឌីប្លូម ជាដើម ​ជិតឈាន​ចូលមកដល់ បញ្ហា​បែកធ្លាយវិញ្ញាសារ ឬ​ការ​លួចចម្លង​គ្នា តែងតែ​ចោទឡើង​ជាប្រចាំ។ ការលួចចម្លង ដែល​ជា​មេរោគ​សង្គម​ស៊ីរូង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត ទាំង​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​សិក្សា និង​នៅ​ក្នុង​ការប្រកប​របរអាជីព។

នៅ​កម្ពុជា វប្បធម៌​នៃ​ការលួចចម្លង​មិនមែន​​កើតមាន​ឡើងតែ​នៅ​ក្នុង​សាលារៀន​នោះទេ តែ​វា​បាន​ក្លាយ​ជា​ផ្នត់គំនិត​ដែល​ចាក់ឫស​យ៉ាងជ្រៅ​ក្នុង​សង្គមខ្មែរ ចាក់ឫស​យ៉ាងជ្រៅ​រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ភាគច្រើន​យល់ថា ការលួចចម្លង គឺ​ជា​រឿង “ធម្មតា” ហើយ​ភ្លេចគិត​ថា វា​ជា​បញ្ហា​ដ៏គ្រោះថ្នាក់​មួយ។

តាមពិត ការលួចចម្លង​មិនមែន​គ្រាន់តែ​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​គុណភាព​អប់រំ​នៅ​សាលា​ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ វា​​អាច​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅដល់​សង្គម​ទាំងមូល ពីព្រោះ​ថា ទម្លាប់​នៃ​ការលួចចម្លង​នេះ​វា​អាច​បន្ត​ដក់​ជាប់​នៅ​ក្នុង​ផ្នត់​គំនិត​សិស្ស​ម្នាក់ៗ រហូត​ដល់​ក្រោយ​ពេល​បញ្ចប់​ការសិក្សា ហើយ​ចេញ​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹមជីវិត។

កាលពីនៅ​សាលា គេនាំគ្នា​លួចចម្លង ដើម្បី​បានពិន្ទុ​ល្អ បាន​ឡើង​ថ្នាក់ និង​បាន​សញ្ញាបត្រ ហើយ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ចេញ​ពី​សាលា គេនាំគ្នា​បន្ត​លួចចម្លង ដើម្បី​ធ្វើ​អាជីវកម្ម។

នៅ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ខាង​បទភ្លេង​និង​ចម្រៀង នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ ពឹងផ្អែក​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​ទៅលើ​ការ​ថតចម្លង ទាំង​ការ​ចម្លង​តាម​ស្នាដៃ​ចាស់ៗ​ដែល​មានស្រាប់​ពីមុន និង​ជាពិសេស គឺ​ការ​ចម្លង​ពី​បរទេស។

ការ​ចម្លង​ស្នាដៃ​របស់​អ្នក​ដទៃ​​​ក៏​តែងតែ​កើតមាន​ជារឿយៗ​ដែរ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​​អ្នក​និពន្ធ ហើយ​សូម្បីតែ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​មួយចំនួន​ក៏​ចូលចិត្ត​ចម្លង​ស្នាដៃ​គេ​មក​ដាក់ឈ្មោះ​ខ្លួនឯង​ផងដែរ ទាំង​ការ​ចម្លង​ទាំងស្រុង ឬ​ការ​ដកស្រង់​ផ្នែក​ណាមួយ ដោយ​មិន​បញ្ជាក់​ប្រភពដើម។

រីឯ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជំនួញវិញ ការ​រកស៊ី​តាមគ្នា ក៏​​ជា​ទម្លាប់​មួយដែរ​របស់​ពាណិជ្ជករ​ខ្មែរ។ ជាទូទៅ គេសង្កេត​ឃើញ​ថា ឲ្យតែ​មាន​អ្នកណាម្នាក់​រកស៊ី​លក់​ដូរ​​អ្វី​បានកាក់កប អ្នកផ្សេងៗ​ទៀត​ក៏នាំគ្នា​​សម្រុក​មករកស៊ី​របរ​នោះដែរ ដោយ​មិនសូវ​ជា​នាំគ្នា​គិតគូរ​រក​គំនិត​​រកស៊ី​អ្វី​ថ្មី​នោះទេ។ លទ្ធផល អ្នក​រកស៊ី​របរ​ដូចៗ​គ្នា​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ហួសហេតុ ហើយ​​ទីបំផុត​ក៏​ត្រូវ​ខាតឡុងចុង​បិទតូប​ទាំងអស់គ្នា។

ចំណុច​គ្រោះថ្នាក់​ធំបំផុត ដែល​​បង្កឡើង​ដោយ​វប្បធម៌​លួចចម្លង​ គឺ​​​ការ​បាត់បង់​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត ពីព្រោះ​ថា ទម្លាប់​លួច​ចម្លង​នេះ​​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ខ្ជិលច្រអូស​ក្នុងការ​រិះរក​គំនិត​ថ្មីៗ។ ម្នាក់ៗ​ប្រាកដ​ជា​នាំគ្នា​គិត​ថា តើ​​ចាំបាច់​ត្រូវ​ខិតខំ​រិះគិត​រក​គំនិត​ថ្មី​នាំ​ឲ្យ​ឈឺក្បាល​ធ្វើ​អ្វី បើ​គេ​អាចចម្លង​ស្នាដៃ​អ្នក​ដទៃ​ ហើយ​យក​មក​ដាក់​ឈ្មោះ​ជា​ស្នាដៃ​ខ្លួនឯង​បាន​​យ៉ាងងាយស្រួល​នោះ?

ម្យ៉ាងវិញ​ទៀត អ្នក​ដែល​មាន​ចិត្ត​ឧស្សាហ៍​ព្យាយាម និង​មាន​គំនិត​ល្អៗ ក៏​មិនសូវ​ជា​មាន​ទឹកចិត្ត​ក្នុងការ​បង្កើត​ស្នាដៃ​ថ្មីៗ​ដែរ ប្រសិនបើអ្នកនោះ​ដឹង​ថា កម្មសិទ្ធិបញ្ញា​របស់​គាត់​មិន​ទទួល​បាន​នូវការ​ការពារ​ម៉ត់ចត់ ហើយ​ស្នាដៃ​របស់​គាត់​អាច​នឹង​ត្រូវ​គេ​លួច​ចម្លង​តាម​​ដោយ​គ្មាន​ទោសពៃរ៍អ្វី​នោះ។

ជារឿយៗ គេតែងតែ​ឮ​សាស្រ្តាចារ្យ ឬ​បញ្ញវ័ន្ត​ខ្លះ ដែល​ជា​អ្នក​ចេះដឹង​ខ្ពង់ខ្ពស់​ ហើយ​មាន​គំនិត​ល្អៗ ចេះតែនាំគ្នា​រអ៊ូ​ថា ពួកគាត់​​ក៏​​​មាន​បំណង​ចង់​សរសេរ​សៀវភៅ ដើម្បី​ផ្ទេរ​ចំណេះដឹង​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ទៀតដែរ​ ក៏ប៉ុន្តែ មិនមាន​ទឹកចិត្ត​នឹង​ធ្វើ ដោយសារ​តែ​​ពួកគាត់​ដឹងថា សៀវភៅ​ដែល​គាត់​និពន្ធ ហើយ​បោះពុម្ព​ចេញ​ទៅនេះ ប្រាកដ​ជា​នឹង​ត្រូវ​គេ​លួច​ចម្លង​ព្រោងព្រាត ហើយ​ម្ចាស់ដើម​វិញ​រក​តែប្រាក់​ចំណូល​​ ដើម្បី​បង់ឲ្យ​​រោងពុម្ព​ក៏​សឹង​មិនបានផង កុំថាឡើយ​ដល់​​កម្រៃ​នៃ​កម្លាំង​ប្រាជ្ញា និង​ពេលវេលា​ដែលខំ​សរសេរ។

សួរថា តើ​ទាំងអស់​នេះ​ជា​កំហុស​របស់​អ្នកណា? ការ​​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ជាងគេ គឺ​ប្រាកដ​ជា​ត្រូវ​ធ្លាក់​ទៅលើ​អ្នក​ថតចម្លង ដែល​ជា​អ្នក​​ប្រព្រឹត្ត​​ល្មើស​ទាំង​ច្បាប់​ជាធរមាន (ច្បាប់​ស្តីពី​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា) និង​ខុសពី​ក្រម​សីលធម៌​នៃ​វិជ្ជាជីវៈ ហើយ​សម្រាប់​សិស្ស​និស្សិត គឺ​​ល្មើស​នឹង​បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង​របស់​សាលា។

អ្នក​ដែល​មាន​ការ​ទទួលខុសត្រូវ​ដ៏ធំ​មួយទៀត គឺ​អាជ្ញាធរ​ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច​​​អនុវត្ត​ច្បាប់ ហើយ​ដែល​ជា​អ្នក​មាន​ភារៈ​ការពារ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​របស់​ប្រជាជន​ទូទៅ។ នៅ​តាម​សាលាវិញ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ​ អនុរក្ស ឬ​​​មន្រ្តីផ្សេងទៀត​ ដែល​មាន​ភារៈ​ត្រួតពិនិត្យ​ការ​ប្រឡង ក៏​ត្រូវ​មាន​ចំណែក​ទទួល​ខុសត្រូវ​​យ៉ាងធំ​ផងដែរ ពីព្រោះ​ថា ការលួចចម្លង​នៅ​ក្នុង​សាលា​នេះ​ហើយ ដែល​ជា​គ្រាប់ពូជ​បណ្តុះ​ផ្នត់គំនិត​ថតចម្លង នៅ​ក្នុង​សង្គម​ទាំងមូល។

ចុងក្រោយ គេ​ក៏​មិន​ត្រូវ​ភ្លេចដែរ អំពី​ចំណែក​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​អ្នក​ដែល​ទិញ និង​ប្រើប្រាស់​ស្នាដៃ​ថតចម្លង ពីព្រោះ​ថា អ្នក​ទាំងអស់​នេះ​ហើយ ដែល​ជា​អ្នក​បង្កើត​​ឲ្យ​មាន​តម្រូវការ​ទីផ្សារ​នៃ​ស្នាដៃ​ថតចម្លង៕


Source: សេងឌីណា​ / RFI

ការ​ប្រលង​បាក់ឌុប​ឆ្នាំនេះ ជាវិញ្ញាសារ​សាកល្បង​គុណភាព​អប់រំ

មែន​សម្រាប់​ខ្ញុំការ​ប្រលង​បាក់ឌុប​ឆ្នាំនេះ ពិតជាវិញ្ញាសារ​សាកល្បង​គុណភាព​អប់រំ​នៅ​កម្ពុជា ជាវិញ្ញាសារ​ជូន​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មីនៅ​ក្រសួង​អប់រំ និង​ជាអ្វីមួយ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ទស្សនវិស័យ​នៃពាក្យថា៖ “ការ​កែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ” របស់​រដ្ឋាភិបាល។

ឆ្នាំនេះ​ផ្នែកឧត្តម​សិក្សា ក៏​មាន​ការផ្លាស់​ប្តូរ​របៀប​ទទួលស្គាល់​សញ្ញាប័ត្រ ដោយ​ដាក់បន្ទុកទៅ​សាកលវិទ្យាធិការ ជំនួស​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំវិញ។ ឯនៅ​ខាងតុទិយភូមិឯណោះ​វិញ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ពិន្ទុ ការ​ពង្រឹង​ការអប់រំ​ពីអំពើ​ពុក​រលួយ​ដល់​គ្រូៗ ការ​ប្រកាស់អោយ​មានការចូលរួម​ពី​សង្គម​ស៊ីវិល​ដើម្បី​ប្រឆាំង​អំពើពុក​រលួយ​ពេលប្រលង​ជាដើម។

ករណីនេះ បើក្រសួង​ពិត​ជាបាន​អនុវត្ត​ត្រឹម​ត្រូវ​មែននោះ គុណភាព​ការអប់រំ​ពី​មូល​ដ្ឋាន​នឹង​ត្រូវ​បាន​ពង្រឹង​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ។ សូម​ជូនពរ!

ពង្រឹងការ​គ្រប់គ្រងការ​ប្រលង​ដោយ​យុត្តិធម៌ គឺ​ជាក្តី​ប្រាថ្នា​ដ៏​ពិតប្រាកដ​របស់​សិស្សានុសិស្ស ឳពុក​ម្តាយ គ្រូ និង​សង្គមជាតិ។

បើគ្មាន​ការ​ប្រលង​ត្រឹមត្រូវ គ្មាន​ទេគុណភាព​ធនធាន​មនុស្ស​ពិតប្រាកដនោះ។

ហេតុនេះ ឆ្នាំនេះ សូមប្អូន​ត្រៀម​ខ្លួន​អោយ​បាន​ល្អ​សម្រាប់ការ​ប្រលង​ឆ្នាំនេះ។
សង្ឃឹម​ថាវិញ្ញាសារនេះ នឹង​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ទាំងអស់គ្នា។