Skip to content

Opinion

How much is the news reliable?

I am so shock to browse through my home page and see my friends’ post about the death of Mr. Sok An, the Deputy Prime Minister of Cambodia. [since 16th of March]

What shocks me is that those who comment ask “is that sure?” “is that real?
My first reaction is that why do we ask such questions?

Within Cambodia, such news should be known by now.

But, when I come to reflect upon it, I ask myself what is going wrong with our source of information (in general)?

One side of it reveals that we still possess that thinking attitude, that curiosity to know the truth, to discern to trust or not to trust; but another side tells us about the reliability of the news in Cambodia.

How much is the news reliable?

I have seen many Cambodian websites providing the news which are just a hoax or a troll;
and many people come to believe in it.

I have seen pages which provides a sensitive issue to boil up the anger of the people, to promote patriotism which are not based on truth, or merely to gain the popularity.
e.g. few months ago, my sister shared a post of condolence for the death of Beyonce and I told her to remove it because it is just a hoax, she removed it afterward.

The next day, one of my cousins shared that condolence.

Are we plunged ourselves already into this so-called “post-truth” (the fact is no more important)? It seems. Thus, the news on social media is like a political demagogue which seeks after a popularity by calling simply to the desires and prejudices of the people rather than building it on fact.

I don’t mean to condemn those who just share their sheer opinions based on the fact or truth.
Wittgenstein said in his Tractatus Logico-Philosophicus that:

What can be said at all can be said clearly, and what we cannot talk about we must pass over in silence.

What can we talk about?

What can we not talk about?

Can we talk about life after death?

Can we talk about life in heaven?

How sure are we to talk about it; does anyone experience it?

 

But, can we talk about doing good act?

Can we talk about patriotism?

Can we talk about helping others?

Can we talk about building peace on earth? Yes, I think so.

 

But insofar as we can talk about it, why don’t we talk about it clearly?

 

If we want to talk about the issue on plastic rice or chemical in the veggies, then why don’t we talk about it clearly?

Why rather than discussing on the issue, we turn our hatred to the Chinese and Vietnamese?

If Habermas is correct, then the net such as facebook, twitter so on and so forth must not be a public sphere.

But I can assure that there are good sources of information which you can rely on.
And they try to speak to us as clearly as possible.

Why don’t we choose it?
Is it true then the claim of the news broadcaster in ABC recently that Cambodian people doesn’t like to listen to a sheer news but it must mingle with the cheeky act while broadcasting?

I don’t think so. But can you accept that claim?

Give your opinions and thoughts because it is you who will prove it.

What are all of these about? Maybe, I would say that be responsible of what we are saying, be careful of what you are listening or reading or watching!

But after all, it is a call to Cambodian people to think.

___
Opinion by Damo Chhour,
Facebook, 16 March at 10:55, Quezon City, Philippines

Send your opinion or article to us if any.

ភាគរយ​សិស្សប្រឡងជាប់បាក់ឌុប ៣៥ឆ្នាំ (1979-1980 ដល់ 2013-2014)

ឆ្នាំ​នេះជាសញ្ញាពិសេស ទាំងការ​រៀបចំការប្រឡង រហូតដល់លទ្ធផល ចាប់តាំងពី​ជាង១០ឆ្នាំ​ហើយ​ដែលខ្ញុំបន្តការតាមដាន​អំពីការសិក្សានៅវិទ្យាល័យ និង​ពិសេសការប្រឡងបាក់ឌុបរាល់​ឆ្នាំ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ឆ្នាំនេះ​ក្រៅពី​ការប្រែប្រួល​ខាង​លើ ការផ្តល់ព័ត៌មាន ការឆ្លើយនឹង​សំនួរ​របស់​ក្រួសួងអប់រំ​ក៏​ហាក់បន្ទន់ និងផ្តល់ភាព​ងាយស្រួលច្រើនដែរ។

ថ្មីៗនេះ​ក្រសួង​ក៏បាន​ចេញនូវក្រាបភាគរយ​សិស្សជាប់ក្នុងរយៈពេល ៣៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា ១៩៧៩​ – ១៩៨០ ដល់ឆ្នាំសិក្សាឆ្នាំនេះ ត្រឹមការ​ប្រឡងលើកទីមួយ ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ខុសគ្នា​នៃលទ្ធផល។

ខ្ញុំចាំបានថា នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០១ – ២០០២ ជា​ឆ្នាំប្រឡងបាក់ឌុបដំបូងនៃកម្មវិធី​សិក្សាថ្មី​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធនិទ្ទេស​ពី A ដល់ F (A: ល្អប្រសើរ, B: ល្អណាស់, C: ល្អ, D: ល្អបង្គួ, E: មធ្យម, F: ធ្លាក់) ហើយ​សាកលវិទ្យាល័យ​រដ្ឋ​ប្រើប្រាស់និទ្ទេសនេះ​ ដើម្បីកំណត់លទ្ធផល​អាហារូបករណ៍​ ហើយក៏លែងមាន​ការប្រឡងចូល​ភាគច្រើនខុស​ពីឆ្នាំមុននោះ​ផងដែរ។

ពេលនោះ មានតែសិស្ស ៣៩,៨៣%ទេ ដែលបានជាប់ ជាមួយនឹងសិស្សនិទ្ទេស A មាន ៣នាក់ និទ្ទេស B មាន ២៧ឬ២៨នាក់ និងនិទ្ទេស C ប្រហែល​ជាង ៥០០នាក់។

ក្រោយ​មក​ បើខ្ញុំចាំមិនខុសទេ នៅឆ្នាំ២០១០ ជាឆ្នាំចាប់អោយ​មានការ​បែងចែក​សិស្សរៀន​ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងថ្នាក់សង្គម នៅថ្នាក់ទី១០ ហើយ​ប្រព័ន្ធ​ប្រឡង​តាមជំនាញ​ក៏​ចាប់ផ្តើម​សម្រាប់​ជំនាន់នោះ។

នៅឆ្នាំនេះ (២០១៤) មាន​ការប្រែប្រួលធំមួយ ដែលគួរ​អោយ​ចាប់អារម្មណ៍ ​គឺការពង្រឹង​របៀប វិន័យ និងការបំបាត់អំពើ​ពុក​រលួយ​ពេលប្រឡង ដែលជាបញ្ហា​ធំមួយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​អប់រំ​នៅកម្ពុជា។

ឥឡូវ យើង​ក្រលែកមើល​លទ្ធផលទាំង ៣៥ឆ្នាំនេះទៅមើល៍​ ថាតើប្រែប្រួលខ្លាំងប៉ុណ្ណា៖

ឯកសារនេះ​ផ្តល់ដោយ​ក្រសួង​អប់រំ លើហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ
ឯកសារនេះ​ផ្តល់ដោយ​ក្រសួង​អប់រំ លើហ្វេសប៊ុក​ផ្លូវការ

BACII 2014: Overall comments from Teachers – Mostly Failed

There are some comments from teachers on their facebook who did the correction for high school exam this year.

Overall comment from their corrections:

  • Maths: The correction found score only between 0-55
  • Biology: Among 700 students, only 30 students passed from his correction
  • Physics: 70% of students did wrong in Physics
  • Chemistry: Among 4 packs of papers, only 4 students passed. Mostly students got score between 0 to 10

 

Thanks CamboMaths for Sharing

​​រដ្ឋមន្ត្រី​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​​៖​ ​​យើង​​​​ចង់​​​​ផ្លាស់​​ប្តូរ​​​ឥរិ​យា​បថ​ ​សិស្សានុ​សិស្ស​

មួយ​ឃ្លារបស់រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំ ហង់ ជូនណារ៉ុន ពិតជាមានន័យ៖

​​ខ្ញុំ​​​​ចង់​​​ជំ​រា​​​ប​​​​​ថា​​ ​​អ្វី​​​​ដែល​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​ ​​កំពុង​​​​ធ្វើ​​​​នៅ​​​​ក្នុង​​​​ក្រប​​ខណ្ឌ​​ ​​កំណែ​​​​ទម្រង់​​​​នេះ​​ ​​គឺ​​​​យើង​​​​ចង់​​​​ផ្លាស់​​ប្តូរ​​ ​ឥរិ​យា​បថ​ ​សិស្សានុ​សិស្ស​​ ​​ពី​​​​ការ​​​​លួច​​​​ចម្លង​​ ​​មក​​​​ជា​​​​ការ​​​​គិត​​ពិចារណា​​ ​​ប្រឹងប្រែង​​​​សរសេរ​​​​ចម្លើយ​​​​ដោយខ្លួនឯង​​ ​​នៅ​​​​លើ​​​​ក្រដាស​​​​វិញ្ញាសា​​​។​ ​​ដូច្នេះ​​​​ខ្ញុំ​​​​សូម​​​​ផ្ញើ​​​​សារ​​​​ទៅ​​​​ពួកគេ​​ ​​ដោយ​​​​លើកទឹកចិត្ត​​​​អោយ​​​​ពួកគេ​​​​ខិតខំ​​​​និង​​​​ប្រឹងប្រែង​​​​ពិចារណា​​​​សរសេរ​​​​ចម្លើយ​​​​ដោយខ្លួនឯង​​ ​​ទោះ​​​​តិច​​​​ក្តី​​ ​​ច្រើន​​​​ក្តី​​ ​​នោះ​​​​ពួក​​​​គេ​​​​នឹង​​​​ទទួល​​​​បាន​​​​លទ្ធផល​​​​ល្អ​​​​ប្រសើរ​​​​ជាង​​​​ការ​​​​លួច​​​​ចម្លង​។

Minister-2014-quote

ក្នុងនាម វេបសាយ សិក្សា (Seuksa) ខ្ញុំសូមគាំទ្រ និងសូម​អោយមាន​ការអនុវត្តបាន​ត្រឹមត្រូវបំផុត។

អ្វី​ដែល​ត្រូវ​ដឹងពី បាក់ឌុប ឆ្នាំ២០១៤ នេះ

​​ដូច​​​​អ្វី​​​​ដែល​​​​ខ្ញុំ​​​​ធ្លាប់​​​​បាន​​​​បញ្ចេញ​​យោបល់​​​​នៅ​​​​ក្នុង​​​​អត្ថបទ​​​​មុន​​ ​​ឆ្នាំ​​​​ប្រ​​លង​​​​ឆ្នាំនេះ​​ ​​ជា​​​​ចំ​​នុច​​ដ៏​​​​​រ​​​សើ​​​ប​​​​​របស់​​​​​ក្រសួង​​​​អប់រំ​​​។​ ​​គិត​​​​ចាប់តាំង​​​​ពី​​ដើម​​​​ឆ្នាំ​​​​មក​​ ​​មាន​​​​កំណែ​​​​ទម្រង់​​​​បែប​​បទ​​​​ប្រ​​ឡង​​​​ជាច្រើន​​ ​​ពិសេស​​​​សង្កត់​​ធ្ងន់​​​​លើ​​​​ភាព​​​​មិន​​​​ប្រក្រតី​​​​ក្នុង​​​​ពេល​​​​ប្រ​​ឡង​​ ​​ការ​​​​បង្កើន​​​​ប្រាក់​​ឧបត្ថម្ភ​​​​ដល់​​​​គ្រូ​​​​ដែល​​​​ចូល​​​​រួម​​ការ​​​​ប្រ​​លង​​ ​​ការ​​​​រឹត​​​​បន្តឹង​​​​ច្បាប់​​​​បញ្ញត្តិ​​ ​​និង​​​​កា​​​​រដាក់​​វិ​​ន័យ​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ចំពោះ​​​​ការ​​ប្រ​​ព្រឹត្តិ​​​​ខុសច្បាប់​​​​ជាដើម​​​។​

ទិដ្ឋភាពទូទៅឆ្នាំនេះ

ការ​ប្រលង​បាក់​​​ឌុប​ទូទាំង​ប្រទេស​ឆ្នាំនេះនឹង​​ធ្វើ​​នៅ​ថ្ងៃ ​ទី​​៤​​និង​ទី​៥ សីហា​ ដែល​​​មាន​​​​បេក្ខជន​​​​ប្រ​​លង​​​​សរុប​​​​ចំនួន​​ ​៩​​៣​ ​៤​​៥​​៧​​​នាក់​​ ​​និង​​​​មាន​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រឡង​​​​ចំនួន​​ ​១​​៥​​៤​​​មណ្ឌល​​ ​​ចែក​​ចេញ​​ជា​​ ​៣​ ​៧​​៧​​៩​​​បន្ទប់​​ ​​នៅ​​​​រាជធានី​​ ​​ខេត្ត​​​​ទូទាំង​​​​ប្រទេស​​ ​​នៃ​​​​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​​​។​ ហើយ​​​ការ​​ប្រកាស​​​​លទ្ធផល​​​​នៅ​​​​តាម​​​​មណ្ឌល​​​​នី​​​​មួយ​​​ៗ​ ​​នឹង​​​​ប្រ​​ព្រឹត្តិ​​​​ទៅ​​​​នៅ​​​​រសៀល​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​ ​២​​៩​ ​​ខែ​​​​សីហា​​ ​​សម្រាប់​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រ​​លង​​​​នៅ​​​​រាជធានី​​​​ភ្នំពេញ​​ ​​និង​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​​៣​​០​ ​​ខែ​​​​សីហា​​ ​​សម្រាប់​​​​មណ្ឌល​​​​ប្រឡង​​​​នៅ​​​​ខេត្ត​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ទៀត​។ [Ref]

​​ថ្នាក់​​​​ទី​​​១​​២​ ​​ចាប់តាំង​​​​ពី​​​​ឆ្នាំ​​ ​២​​០​​១​​០​​​មក​​ ​​ត្រូវ​​​​បាន​​​​បែក​​ចែក​​​​ការសិក្សា​​ ​​និង​​​​ការ​​​​ប្រ​​លង​​​​ជា​​​​ពី​​​រ​​ក្រុម​​​​ផ្សេង​​គ្នា​​​​មាន​​​​ដូចជា​​​៖​

  • ​​ផ្នែក​​ ​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​៖​ ​​ពាក់ព័ន្ធ​​​​នឹង​​​​រូប​មន្ត​ ​​ឬ​​​​គុន​​​​គូ​​​រលេ​​​ខ​​ ​​មាន​​​​ដូចជា​​ ​​មុខវិជ្ជា​​ ​​គីមី​​ ​​ជីវៈ​​ ​​រូប​​ ​​ភាសា​​ខ្មែរ​​ គណិត ​​ភាសា​​បរទេស​​ ​​និង​​ ​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ (​​មុខវិជ្ជា​​​​ជម្រើស​​​​ដែល​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​បាន​​)
  • ​​ផ្នែក​​ ​​សង្គម​​​៖​ ​​សម្បូរ​​​​ដោយ​​​​មុខវិជ្ជា​​​​មេ​​រៀន​​ ​​និង​​ ​ទ្រឹស្ដី​ ​​មាន​​​​ដូចជា​​ គណិត ​​ភូមិ​​​​វិទ្យា​​ ​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ ​​អក្សរ​​សាស្ត្រ​​​​ខ្មែរ​​ ​​សីលធម៌​​ ​​ភាសា​​បរទេស​​ ​​និង​​ ​​រូប​​វិទ្យា​​ (​​មុខវិជ្ជា​​​​ជម្រើស​​​​ដោយ​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​បាន​​)

​​បើ​​​​តាម​​​​ប្រព័ន្ធ​​​​ផ្សព្វផ្សាយ​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​បាន​​​​អោយ​​​​ដឹង​​​​ថា​​ ​​សិស្ស​​​​ថ្នាក់​​​​ទី​​​១​​២​​​ឆ្នាំនេះ​​​​ភាគច្រើន​​ ​​បាន​​​​ជ្រើសរើស​​​​យក​​​​ផ្នែក​​ ​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​។​

​​សិស្ស​​​​ឆ្នាំនេះ​​ ​​ត្រូវ​​​​មាន​​​​ពិន្ទុ​​​​ប្រ​​លង​​​​ឆមាស​​​​ទាំងពីរ​​ ​​យ៉ាងហោចណាស់​​ ​២​​៥​% ​​ដើម្បី​​​​មាន​​​​សិទ្ធិ​​​​អាច​​​​ចូលរួម​​​​ប្រ​​លង​​​​បាក់​​ឌុប​​​​ថ្នាក់​​​​ជាតិ​​​​បាន​​ ​​ហើយ​​​​ពិន្ទុ​​​​នោះ​​​​មិន​​​​ត្រូវ​​​​បាន​​​​យកមក​​​​បូក​​​​ជាមួយ​​​​ពិន្ទុ​​​​ពេល​​​​ប្រឡង​​​​ថ្នាក់​​​​ជាតិ​​​​ឡើយ​​​។​ ​​នេះ​​​​ជា​​​​លក្ខខណ្ឌ​​​​មួយ​​​​ដែល​​​​មិន​​ធ្លាប់​​​​មាន​​​​ពីមុន​​​​មក​​​​ទេ​​ ​​ក្នុង​​​​រវាង​​​​ជាង​​​​មួយ​​​​ទស​​​វត្ស​​​សម្រាប់​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​​ទុតិយ​​​ភូមិ​​​​កន្លងមក​​​។​

​​លើស​​​​ពី​​​​នេះ​​​​ទៀត​​ ​​តាម​​​​លទ្ធផល​​​​ចាប់​​ឆ្នោត​​​​នៅ​​​​ក្រសួង​​ ​​សិស្ស​​​​ផ្នែក​​​​វិទ្យាសាស្ត្រ​​​​ត្រូវ​​​​ប្រ​​លង​​​​បន្ថែម​​​​មុខវិជ្ជា​​​​ប្រវត្តិ​​វិទ្យា​​ ​​ឯ​​​​សិស្ស​​​​ផ្នែក​​​​សង្គម​​​​ថែម​​​​រូប​​វិទ្យា​​ ​​មុន​​​​វិជ្ជា​​​​បន្ថែម​​​​នេះ​​​​គឺ​​​​សម្រេច​​​​ថែម​​​​តែ​​​​ប្រហែលជា​​​​ង​​​១​​​ខែ​​​​កន្លះ​​​​មុន​​​​ប្រឡង​​​​ប៉ុណ្ណោះ​​ ​​គឺ​​​​កាលពី​​​​ថ្ងៃ​​​​ទី​​​២​​០​​​មិថុនា​​​​ថ្មី​​​ៗ​​​នេះ​​​។​

​​ចំណែក​​ខាង​​​​ការ​​​​គ្រប់គ្រង​​​​វិញ​​ ​​អង្គភាព​​​​ប្រឆាំង​​​​អំពើពុករលួយ​​​​របស់​​​​រដ្ឋ​​​​នឹង​​​​ទទួល​​ខុសត្រូវ​​ ​​តាមដាន​​ ​​និង​​​​អនុវត្ត​​​​រាល់​​​​អំពើពុករលួយ​​​​ក្នុង​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​ ​​ហើយ​​​​ថ្មី​​​ៗ​​​នេះ​​​​ដែរ​​ ​​ក៏មាន​​​​ការ​​ប្រកាស​​​​អោយ​​​​ដឹង​​ ​​ឬ​​​រម្លឹក​​​ពី​​​​បទ​បញ្ញត្តិ​​​មួយ​​​​អំពី​​​​ការប្រើប្រាស់​​ ​​ឬ​​​​យកមក​​​​តាម​​​​ខ្លួន​​​​នូវ​​​​ទូរស័ព្ទ​​​​ទំនើប​​ ​​គឺ​​​​បេក្ខជន​​​​នឹង​​​​ត្រូវ​​​​បញ្ឈប់​​​​ការ​​​​ប្រឡង​​ ​​និង​​​​​កំណត់​​​​ថា​​​​ធ្លាក់​​​​តែ​​ម្តង​​​។​ ​​ហើយក៏​​​​មាន​​​​ការចូលរួម​​​​ពី​​​​ក្រុម​​​​អង្កេត​​​​ការ​​​​ពី​​សង្គម​​​​ស៊ីវិល​​​​ផ្សេង​​​ៗ​​​ផង​​​​ដែរ​​​។​

bacII-highschool-exam-cambodia-edu-ministry-warning

មើលទៅ​វាមិនខុសពីពាក្សដែលគេថា៖ “អ្នកចេះ​បានជាប់” នោះទេ

សូមប្អូនសិស្សានុសិស្សទាំងអស់ ត្រៀមខ្លួន​អោយបានល្អ និងជៀសវៀងការប្រព្រឹត្តិខុសច្បាប់​អោយខានតែបាន។

ទស្សនៈខ្ញុំ

បើក្រឡែក​មើល​ពីការអប់រំ​ទូទៅ​នៅ​ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវការ​ទាំងកំណែ​ទម្រង់ និងពង្រឹងការអនុវត្ត រួមទាំងការ​យកចិត្ត​ទុកដាក់ផ្សេងទៀត​ចំពោះជីវភាពគ្រូបង្រៀនជាទូទៅ ដែល​ជាចំនុចគ្រឹះ​នៃការផ្លាស់ប្តូរ​ដ៏​ពិតប្រាកដសម្រាប់ជាតិ។

ខ្ញុំនឹង​បន្តតាមដាន​មើល៍​ថាតើការប្រឡងឆ្នាំនេះ​ត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណា? បើទោះ​ជាការផ្លាស់ប្តូរខាងលើនេះ លឿនឬទាន់ហន់ជ្រុល​មែន តែវាក៏ជាចំនុចដែល​យើងអាចមើលឃើញភ្លាមៗ​ថា​តើក្រសួង​អប់រំ​មានឆន្ទះ អនុវត្តកម្រិតណាដែរ?

យើងទាំងអស់គ្នា ដើម្បីការអប់រំ
ការអប់រំ ដើម្បីយើងទាំងអស់គ្នា

ការ​លួច​ចម្លង​​ដែល​កំពុង​ចាក់ឫស​ក្នុង​សង្គមខ្មែរ​ គឺ​ជា​សត្រូវ​នៃ​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត

សូម​លើក​យក​អត្ថបទ​ទាំង​ស្រុង​របស់ RFI អំពីទស្សនៈនៃការលួច​ចម្លង ទោះ​ក្នុងការប្រលង ឬអាជីវកម្ម ទុក​ជា​ការពិចារណា​ទាំងអស់​គ្នា ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​ទាំង​ស្រុង​ដូចតទៅ៖

នៅ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ពេលណា​​ដែល​ការ​ប្រឡង​ធំៗ ដូចជា ការ​ប្រឡង​បាក់ឌុប ឬ​ប្រឡង​ឌីប្លូម ជាដើម ​ជិតឈាន​ចូលមកដល់ បញ្ហា​បែកធ្លាយវិញ្ញាសារ ឬ​ការ​លួចចម្លង​គ្នា តែងតែ​ចោទឡើង​ជាប្រចាំ។ ការលួចចម្លង ដែល​ជា​មេរោគ​សង្គម​ស៊ីរូង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត ទាំង​នៅ​ក្នុង​ជីវិត​សិក្សា និង​នៅ​ក្នុង​ការប្រកប​របរអាជីព។

នៅ​កម្ពុជា វប្បធម៌​នៃ​ការលួចចម្លង​មិនមែន​​កើតមាន​ឡើងតែ​នៅ​ក្នុង​សាលារៀន​នោះទេ តែ​វា​បាន​ក្លាយ​ជា​ផ្នត់គំនិត​ដែល​ចាក់ឫស​យ៉ាងជ្រៅ​ក្នុង​សង្គមខ្មែរ ចាក់ឫស​យ៉ាងជ្រៅ​រហូត​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ភាគច្រើន​យល់ថា ការលួចចម្លង គឺ​ជា​រឿង “ធម្មតា” ហើយ​ភ្លេចគិត​ថា វា​ជា​បញ្ហា​ដ៏គ្រោះថ្នាក់​មួយ។

តាមពិត ការលួចចម្លង​មិនមែន​គ្រាន់តែ​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ទៅដល់​គុណភាព​អប់រំ​នៅ​សាលា​ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ វា​​អាច​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅដល់​សង្គម​ទាំងមូល ពីព្រោះ​ថា ទម្លាប់​នៃ​ការលួចចម្លង​នេះ​វា​អាច​បន្ត​ដក់​ជាប់​នៅ​ក្នុង​ផ្នត់​គំនិត​សិស្ស​ម្នាក់ៗ រហូត​ដល់​ក្រោយ​ពេល​បញ្ចប់​ការសិក្សា ហើយ​ចេញ​ប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹមជីវិត។

កាលពីនៅ​សាលា គេនាំគ្នា​លួចចម្លង ដើម្បី​បានពិន្ទុ​ល្អ បាន​ឡើង​ថ្នាក់ និង​បាន​សញ្ញាបត្រ ហើយ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ចេញ​ពី​សាលា គេនាំគ្នា​បន្ត​លួចចម្លង ដើម្បី​ធ្វើ​អាជីវកម្ម។

នៅ​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ខាង​បទភ្លេង​និង​ចម្រៀង នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ ពឹងផ្អែក​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​ទៅលើ​ការ​ថតចម្លង ទាំង​ការ​ចម្លង​តាម​ស្នាដៃ​ចាស់ៗ​ដែល​មានស្រាប់​ពីមុន និង​ជាពិសេស គឺ​ការ​ចម្លង​ពី​បរទេស។

ការ​ចម្លង​ស្នាដៃ​របស់​អ្នក​ដទៃ​​​ក៏​តែងតែ​កើតមាន​ជារឿយៗ​ដែរ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​​អ្នក​និពន្ធ ហើយ​សូម្បីតែ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​មួយចំនួន​ក៏​ចូលចិត្ត​ចម្លង​ស្នាដៃ​គេ​មក​ដាក់ឈ្មោះ​ខ្លួនឯង​ផងដែរ ទាំង​ការ​ចម្លង​ទាំងស្រុង ឬ​ការ​ដកស្រង់​ផ្នែក​ណាមួយ ដោយ​មិន​បញ្ជាក់​ប្រភពដើម។

រីឯ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ជំនួញវិញ ការ​រកស៊ី​តាមគ្នា ក៏​​ជា​ទម្លាប់​មួយដែរ​របស់​ពាណិជ្ជករ​ខ្មែរ។ ជាទូទៅ គេសង្កេត​ឃើញ​ថា ឲ្យតែ​មាន​អ្នកណាម្នាក់​រកស៊ី​លក់​ដូរ​​អ្វី​បានកាក់កប អ្នកផ្សេងៗ​ទៀត​ក៏នាំគ្នា​​សម្រុក​មករកស៊ី​របរ​នោះដែរ ដោយ​មិនសូវ​ជា​នាំគ្នា​គិតគូរ​រក​គំនិត​​រកស៊ី​អ្វី​ថ្មី​នោះទេ។ លទ្ធផល អ្នក​រកស៊ី​របរ​ដូចៗ​គ្នា​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ហួសហេតុ ហើយ​​ទីបំផុត​ក៏​ត្រូវ​ខាតឡុងចុង​បិទតូប​ទាំងអស់គ្នា។

ចំណុច​គ្រោះថ្នាក់​ធំបំផុត ដែល​​បង្កឡើង​ដោយ​វប្បធម៌​លួចចម្លង​ គឺ​​​ការ​បាត់បង់​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត ពីព្រោះ​ថា ទម្លាប់​លួច​ចម្លង​នេះ​​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ខ្ជិលច្រអូស​ក្នុងការ​រិះរក​គំនិត​ថ្មីៗ។ ម្នាក់ៗ​ប្រាកដ​ជា​នាំគ្នា​គិត​ថា តើ​​ចាំបាច់​ត្រូវ​ខិតខំ​រិះគិត​រក​គំនិត​ថ្មី​នាំ​ឲ្យ​ឈឺក្បាល​ធ្វើ​អ្វី បើ​គេ​អាចចម្លង​ស្នាដៃ​អ្នក​ដទៃ​ ហើយ​យក​មក​ដាក់​ឈ្មោះ​ជា​ស្នាដៃ​ខ្លួនឯង​បាន​​យ៉ាងងាយស្រួល​នោះ?

ម្យ៉ាងវិញ​ទៀត អ្នក​ដែល​មាន​ចិត្ត​ឧស្សាហ៍​ព្យាយាម និង​មាន​គំនិត​ល្អៗ ក៏​មិនសូវ​ជា​មាន​ទឹកចិត្ត​ក្នុងការ​បង្កើត​ស្នាដៃ​ថ្មីៗ​ដែរ ប្រសិនបើអ្នកនោះ​ដឹង​ថា កម្មសិទ្ធិបញ្ញា​របស់​គាត់​មិន​ទទួល​បាន​នូវការ​ការពារ​ម៉ត់ចត់ ហើយ​ស្នាដៃ​របស់​គាត់​អាច​នឹង​ត្រូវ​គេ​លួច​ចម្លង​តាម​​ដោយ​គ្មាន​ទោសពៃរ៍អ្វី​នោះ។

ជារឿយៗ គេតែងតែ​ឮ​សាស្រ្តាចារ្យ ឬ​បញ្ញវ័ន្ត​ខ្លះ ដែល​ជា​អ្នក​ចេះដឹង​ខ្ពង់ខ្ពស់​ ហើយ​មាន​គំនិត​ល្អៗ ចេះតែនាំគ្នា​រអ៊ូ​ថា ពួកគាត់​​ក៏​​​មាន​បំណង​ចង់​សរសេរ​សៀវភៅ ដើម្បី​ផ្ទេរ​ចំណេះដឹង​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ទៀតដែរ​ ក៏ប៉ុន្តែ មិនមាន​ទឹកចិត្ត​នឹង​ធ្វើ ដោយសារ​តែ​​ពួកគាត់​ដឹងថា សៀវភៅ​ដែល​គាត់​និពន្ធ ហើយ​បោះពុម្ព​ចេញ​ទៅនេះ ប្រាកដ​ជា​នឹង​ត្រូវ​គេ​លួច​ចម្លង​ព្រោងព្រាត ហើយ​ម្ចាស់ដើម​វិញ​រក​តែប្រាក់​ចំណូល​​ ដើម្បី​បង់ឲ្យ​​រោងពុម្ព​ក៏​សឹង​មិនបានផង កុំថាឡើយ​ដល់​​កម្រៃ​នៃ​កម្លាំង​ប្រាជ្ញា និង​ពេលវេលា​ដែលខំ​សរសេរ។

សួរថា តើ​ទាំងអស់​នេះ​ជា​កំហុស​របស់​អ្នកណា? ការ​​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ជាងគេ គឺ​ប្រាកដ​ជា​ត្រូវ​ធ្លាក់​ទៅលើ​អ្នក​ថតចម្លង ដែល​ជា​អ្នក​​ប្រព្រឹត្ត​​ល្មើស​ទាំង​ច្បាប់​ជាធរមាន (ច្បាប់​ស្តីពី​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា) និង​ខុសពី​ក្រម​សីលធម៌​នៃ​វិជ្ជាជីវៈ ហើយ​សម្រាប់​សិស្ស​និស្សិត គឺ​​ល្មើស​នឹង​បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង​របស់​សាលា។

អ្នក​ដែល​មាន​ការ​ទទួលខុសត្រូវ​ដ៏ធំ​មួយទៀត គឺ​អាជ្ញាធរ​ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច​​​អនុវត្ត​ច្បាប់ ហើយ​ដែល​ជា​អ្នក​មាន​ភារៈ​ការពារ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​របស់​ប្រជាជន​ទូទៅ។ នៅ​តាម​សាលាវិញ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ​ អនុរក្ស ឬ​​​មន្រ្តីផ្សេងទៀត​ ដែល​មាន​ភារៈ​ត្រួតពិនិត្យ​ការ​ប្រឡង ក៏​ត្រូវ​មាន​ចំណែក​ទទួល​ខុសត្រូវ​​យ៉ាងធំ​ផងដែរ ពីព្រោះ​ថា ការលួចចម្លង​នៅ​ក្នុង​សាលា​នេះ​ហើយ ដែល​ជា​គ្រាប់ពូជ​បណ្តុះ​ផ្នត់គំនិត​ថតចម្លង នៅ​ក្នុង​សង្គម​ទាំងមូល។

ចុងក្រោយ គេ​ក៏​មិន​ត្រូវ​ភ្លេចដែរ អំពី​ចំណែក​ទទួលខុសត្រូវ​របស់​អ្នក​ដែល​ទិញ និង​ប្រើប្រាស់​ស្នាដៃ​ថតចម្លង ពីព្រោះ​ថា អ្នក​ទាំងអស់​នេះ​ហើយ ដែល​ជា​អ្នក​បង្កើត​​ឲ្យ​មាន​តម្រូវការ​ទីផ្សារ​នៃ​ស្នាដៃ​ថតចម្លង៕


Source: សេងឌីណា​ / RFI

ការ​ប្រលង​បាក់ឌុប​ឆ្នាំនេះ ជាវិញ្ញាសារ​សាកល្បង​គុណភាព​អប់រំ

មែន​សម្រាប់​ខ្ញុំការ​ប្រលង​បាក់ឌុប​ឆ្នាំនេះ ពិតជាវិញ្ញាសារ​សាកល្បង​គុណភាព​អប់រំ​នៅ​កម្ពុជា ជាវិញ្ញាសារ​ជូន​លោក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មីនៅ​ក្រសួង​អប់រំ និង​ជាអ្វីមួយ ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​ទស្សនវិស័យ​នៃពាក្យថា៖ “ការ​កែទម្រង់​ស៊ីជម្រៅ” របស់​រដ្ឋាភិបាល។

ឆ្នាំនេះ​ផ្នែកឧត្តម​សិក្សា ក៏​មាន​ការផ្លាស់​ប្តូរ​របៀប​ទទួលស្គាល់​សញ្ញាប័ត្រ ដោយ​ដាក់បន្ទុកទៅ​សាកលវិទ្យាធិការ ជំនួស​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​អប់រំវិញ។ ឯនៅ​ខាងតុទិយភូមិឯណោះ​វិញ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ប្រព័ន្ធ​ពិន្ទុ ការ​ពង្រឹង​ការអប់រំ​ពីអំពើ​ពុក​រលួយ​ដល់​គ្រូៗ ការ​ប្រកាស់អោយ​មានការចូលរួម​ពី​សង្គម​ស៊ីវិល​ដើម្បី​ប្រឆាំង​អំពើពុក​រលួយ​ពេលប្រលង​ជាដើម។

ករណីនេះ បើក្រសួង​ពិត​ជាបាន​អនុវត្ត​ត្រឹម​ត្រូវ​មែននោះ គុណភាព​ការអប់រំ​ពី​មូល​ដ្ឋាន​នឹង​ត្រូវ​បាន​ពង្រឹង​យ៉ាងពិត​ប្រាកដ។ សូម​ជូនពរ!

ពង្រឹងការ​គ្រប់គ្រងការ​ប្រលង​ដោយ​យុត្តិធម៌ គឺ​ជាក្តី​ប្រាថ្នា​ដ៏​ពិតប្រាកដ​របស់​សិស្សានុសិស្ស ឳពុក​ម្តាយ គ្រូ និង​សង្គមជាតិ។

បើគ្មាន​ការ​ប្រលង​ត្រឹមត្រូវ គ្មាន​ទេគុណភាព​ធនធាន​មនុស្ស​ពិតប្រាកដនោះ។

ហេតុនេះ ឆ្នាំនេះ សូមប្អូន​ត្រៀម​ខ្លួន​អោយ​បាន​ល្អ​សម្រាប់ការ​ប្រលង​ឆ្នាំនេះ។
សង្ឃឹម​ថាវិញ្ញាសារនេះ នឹង​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ទាំងអស់គ្នា។

Will Cambodia be able to smile for New Year?

I released my own quote on the definition of smile for new year in my Quote blog but I keep asking myself if my Cambodia be able to smile for next coming new year, 2014?

Meanwhile since the elections, we don’t really be able to smile, there are many things happening in the country, the current political situation has led people standing for demonstrations in various places in Cambodia.

CNRP’s demonstration for re-election and calling for Prime Minister Hun Sen to step down

Workers ask for 160USD based salary

And other protests…

I have asked myself, is it because of the demonstration that makes us unable to smile? My answer is NO!

Of course, the road might be blocked, crowded or somehow with nonviolent; It’s a voices of people.
I believe that these conflicts will be soon resolve and people be able to start smiling again.

My “Smiling” definition of my country is about many things we need to be done together in every part of the country.

I do hope, we could see a smiling face from the bottom up people, from a children to adult which is a very hard mission of everyone of us from this new year.

We call for both parties to solve the issues together for our Cambodia.

Please make a beautiful “Happy New Year” together!!!

 

 

 

ហេតុអ្វីបានជា សិក្សា / Seuksa សំខាន់សំរាប់ខ្ញុំ?

ខ្ញុំចង់ឃើញការអប់រំមួយដ៏ល្អនៅក្នុងប្រទេសខ្ញុំ។
ខ្ញុំចង់ឃើញមនុស្សស្រឡាញ់ការសិក្សា ចេះជួយគ្នា យកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគ្នា។
ខ្ញុំចង់ឃើញស្នាមញញឹមរបស់កុមារាកុមារី ដែលប្រកបដោយមោទនភាព។
ខ្ញុំចង់ឃើញសង្គមមានការផ្លាស់ប្តូរទៅមុខ ដោយត្រឹមត្រូវ។
ខ្ញុំចង់ឃើញមនុស្សក្នុងសង្គមខ្ញុំ ហ៊ានយកចំណេះដឹងខ្លួនប្រើក្នុងផ្លូវល្អ។
ខ្ញុំចង់ឃើញការរីកចម្រើនពិតប្រាកដ ដែលអោយតម្លៃ លើពលកម្មទាំងកាយទាំងដោយចំណេះ។
ខ្ញុំចង់ឃើញប្រទេសខ្ញុំ ជាប្រទេសមួយ សំបូរដោយបញ្ញវន្ត ដែលចេះដឹងខុស និងត្រូវ។

បើសង្គមមួយ ដែលអ្នករៀនសូត្រចេះដឹងម្នាក់ ប្រើចំណេះខ្លួន ដើម្បីតែប្រយោជន៍ខ្លួន និងបក្សពួកនោះ សង្គម ឬប្រទេសនោះ នឹងត្រូវវិនាសមិនខាន ព្រោះម្នាក់ៗគ្មានចិត្តអាណិត មិនស្លូតត្រង់ មិនចេះស្រឡាញ់អ្នកដទៃ ជាងស្រឡាញ់ខ្លួនឯង ក្រុមខ្លួននោះឡើយ។

សូមប្រើចំណេះដឹងបន្តិចបន្តួចរបស់យើង សម្រាប់អ្នកដែលទន់ទាបជាងផង។

ពីអាចារ្យត្រី, http://blog.seuksa.com